Funerary rites, Kazakhstan

พีระมิดขั้นบันไดอายุราว 4,000 ปีที่คาซัคสถาน

แสดงความคิดเห็น

เอเชียกลางก็มีพีระมิด! เพียงแต่เป็นพีระมิดขั้นบันไดที่อาจแตกต่างไปจากภาพคุ้นตาที่เราเห็นจากอียิปต์โบราณ ทว่ายังคงมีบทบาทหน้าที่เดียวกันคือการเป็นอนุสรณ์สถานของผู้วายชนม์

โฆษณา

ทุ่งหญ้าสเต็ปป์เป็นถิ่นของชนเผ่าเร่ร่อนหรือกึ่งเร่ร่อน (semi-nomadic) ที่อาศัยการปศุสัตว์เป็นวิถีหลักในการดำรงชีพ วัฒนธรรมเหล่านี้รวมถึงชนเผ่านักรบบนหลังม้าอย่างวัฒนธรรมยัมนายา (Yamnaya, แอนโดรโนโว (Andronovo) และวัฒนธรรมซรับนา (Srubna) ในพื้นที่เอเชียกลางและยุโรปตะวันออก กลุ่มวัฒนธรรมชนเผ่าเหล่านี้ไม่เพียงติดต่อแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมในพื้นที่ใกล้เคียงกันเท่านั้น แต่ยังปรากฏหหลักฐานการติดต่อทางไกลกับอารยธรรมสุเมเรียน (Sumerians), อัคคาเดียน (Akkadians) รวมถึงเปอร์เซีย (Persians) และจีนในระยะหลัง

องค์ความรู้ทางโบราณคดีเดิมไม่เคยมีการพบวัฒนธรรมยุคสำริดในเขตทุ่งหญ้าสเต็ปป์ยูเรเซียมาก่อน จนกระทั่งมีการค้นพบแหล่งโบราณคดี Kyrykungir ซึ่งเป็นอนุสรณ์สถานใกล้กับหมู่บ้าน Toktamys เขต Abai district ในมณฑล Abai และได้มีการเริ่มดำเนินการขุดค้นตั้งแต่ปีค.ศ.2014 เป็นต้นมา ทำให้มีการพบกลุ่มวัฒนธรรมสำริดที่มีอายุเก่าแก่ถึงราว 4,000 ปีมาแล้ว

Geographical location of the Kyrykungir burial ground with some edited.(Umitkaliev et al., 2021)

การดำเนินการขุดค้นทำขึ้นโดยทีมนักวิจัยทั้งนักศึกษาและอาจารย์จากมหาวิทยาลัย Eurasian National University หรือชื่อย่อ ENU พบว่าพื้นที่ของแหล่งโบราณคดีมมีโครงสร้างเป็นพีระมิดขั้นบันได (steppe pyramid) ขนาดใหญ่ กำหนดอายุได้ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล และยังพบร่องรอยของเนินสุสานในยุคต่อมาอย่างสมัยเผ่าฮัน (Huns) ที่มีอายุช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 4-6 และเผ่าซากา (Saka) อายุประมาณกลางศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาลจนถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 2

โฆษณา

Kyrykungir เป็นสถานที่ฝังศพที่ใช้งานกันหลายช่วง มีการพบเครื่องอุทิศสำหรับฝังร่วมศพ โดยมีทั้งภาชนะดินเผาเนื้อกระเบื้อง (Ceramic) ลูกปัดทำจากสำริดและเครื่องประดับมีค่าทำจากทองคำ

ส่วนของพีระมิดขั้นบันไดนั้นสร้างขึ้นอย่างพิถีพิถัน มีสัณฐานทรงหกเหลี่ยม แต่ละด้านประกอบด้วยหินเป็นแนวจำนวน 6 แถว มีความยาวประมาณ 13 เมตร ตรงใจกลางพีระมิดมีพื้นที่วงกลมจำนวนหนึ่งซึ่งแสดงถึงความซับซ้อนทางโครงสร้าง ส่วนผนังด้านนอกนั้นมีการตกแต่งด้วยภาพสลักรูปสัตว์ต่างๆ โดยมักพบส่วนมากเป็นรูปม้า ทำให้นักโบราณคดีสันนิษฐานว่าพีระมิดดังกล่าวอาจเป็นโบราณสถานเกี่ยวกับความเชื่อที่นับถือม้าในฐานะเทพศักดิ์สิทธิ์ สอดคล้องกับที่มีการขุดพบซากกระดูกม้าบริเวณรอบๆ สิ่งปลูกสร้างดังกล่าว

การขุดค้นที่ Kyrykungir ไม่ใช่เพียงเผยให้เห็นว่าในเอเชียกลางก็มีการสร้างพีระมิดขั้นบันได แต่ยังบอกเล่าเรื่องราวของชนเผ่าโบราณในยูเรเซีย โดยเฉพาะการค้นพบร่องรอยของสมัยสำริดที่สามารถเชื่อมโยงเข้ากับกลุ่มวัฒนธรรมอื่นในพื้นที่ใกล้กันได้อีกด้วย

Featured image : Eurasian National University

References: